صائن الدين على بن تركه

مقدمهء مصحح 88

شرح نظم الدر ( شرح قصيده تائيه ابن فارض ) ( فارسى )

حديث ايمان ، شرح حديث غمام ، نامهء عرفانى و حروفى ، اربعينيه ، المحمدية ، البائية و تقديم العقل على النفس . 8 . آثار از صائن الدين تأليفات متعددى به فارسى و عربى بر جاى مانده است كه اغلب به صورت مجموعه رسائل در كتابخانه‌هاى مجلس شوراى اسلامى ، دانشگاه تهران و مدرسهء عالى شهيد مطهرى ( سپهسالار سابق ) نگهدارى مىشود . « 1 » تنوع موضوعات در آثار صائن الدين نكتهء قابل درنگى است كه نشان از وسعت دانش وى دارد و تحقيقات شايسته‌اى را مىطلبد . آثار شناخته‌شدهء او به شرح زير است : 8 - 1 . اجازهء روايت كتاب المصابيح ( عربى ) : اين اجازه را براى يكى از فضلاى عصر خود نوشته است . 8 - 2 . الأربعينيه يا خصائص عدد الأربعين ( عربى ) : در شرح حديث « من حفظ أربعين حديثا . . . » . اين رسالهء كوتاه را به اشارهء كسى نوشته است كه از او به عنوان « حضرت سيدى صاحب ولاية الولاية و مالك ممالك الارشاد و الهداية » ياد مىكند . صائن الدين مىگويد : « اين بار كه به ديدار او مشرّف شدم ، فرمود كه تذكره‌اى از خاطر كسير خود ، براى فرزند او ، در پشت اين كتاب بنويسم . » رسالهء مزبور در 13 جمادى الآخر 828 نوشته شده است .

--> ( 1 ) . قديمىترين و كاملترين اين مجموعه‌ها كه اصحّ نسخه‌ها نيز هست با شمارهء 10196 در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى موجود است . اين مجموعه در زمان حيات صائن الدين كتابت شده است و خط وى در چند جاى آن ديده مىشود . معرفى آثار صائن الدين بر طبق اين نسخه مىتواند دقيق و قابل اعتماد باشد ، اما بدليل عدم موافقت رئيس وقت كتابخانه مجلس ، دسترسى به آن ميسر نشد ، مگر چند ديدار شتاب‌آلود . از همين رو ، بخش معرفى آثار با استفاده از اين منابع تنظيم شده است : تبصرهء ساوى ( مقدمه ) ، محمد تقى دانش‌پژوه ؛ چهارده رسالهء فارسى صائن الدين ، تصحيح دكتر موسوى بهبهانى و ابراهيم ديباجى ؛ « صائن الدين على تركهء اصفهانى » ، دكتر موسوى بهبهانى ؛ فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، دانش‌پژوه ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، منزوى ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه آيت‌الله مرعشى ؛ مجموعه رسايل خجندى ، محمد تقى دانش‌پژوه ؛ برخى يافته‌ها از متن شرح نظم الدّر و همان نسخهء مجلس .